İhracat Evrakı Konsolosluk Onayı: Fatura ve Menşe, Ülke Ülke 2026

Bu rehber ne anlatıyor

Bazı ülkeler ithal edilen malın faturasının ve menşe şahadetnamesinin, kendi konsoloslukları tarafından onaylanmış olmasını ister. Bu işleme sahada “konsolosluk onayı”, “fatura tasdiki” ya da “legalizasyon” deniyor. Amaç iki yönlü: faturadaki tutarın gerçek olduğunu teyit etmek (düşük faturalandırma yoluyla vergi kaybını önlemek) ve malın gerçekten beyan edilen ülke menşeli olduğunu doğrulamak.

Bu alandaki bilgi hızla eskiyor. İnternette dolaşan ülke listelerinin önemli kısmı yıllar önce yazılmış; son iki yılda Irak, BAE ve Suudi Arabistan’da uygulama değişti. Bu rehber, 28 Eylül 2026 itibarıyla resmi kaynakta doğrulayabildiğimiz bilgiyi, kaynağıyla birlikte veriyor. Doğrulayamadığımız noktaları da açıkça “teyit gerekir” diye işaretliyoruz.

Önce temel kural: apostil burada işlemez

Fatura ve menşe şahadetnamesine apostil alınmaz. Lahey Apostil Sözleşmesi’nin 1. maddesi, doğrudan ticari veya gümrük işlemleriyle ilgili idari belgeleri kapsam dışında bırakıyor (HCCH, sözleşme metni). Hedef ülke Lahey’e taraf olsa bile bu belgeler için apostil yolu yoktur.

Aynı nedenle, kişisel belgeler için alışılmış “noter → kaymakamlık → Dışişleri → büyükelçilik” zinciri de ihracat evrakının doğal yolu değildir. İhracat evrakının zinciri odadan başlar.

Standart zincir

Odalar bu akışı kendi sitelerinde oda onayı ve ardından ithalatçı ülke konsolosluğu olarak anlatıyor. EBSO, menşe şahadetnamesinin bazı ülkeler için “(genellikle Arap ülkeleri) ayrıca ithalatçı ülkenin konsolosluklarınca onaylandığını” belirtiyor (EBSO). Ankara Ticaret Odası’nın hizmet listesinde “İhracat Faturası Tasdik” ayrı bir kalem olarak yer alıyor (ATO).

Arada valilik veya Dışişleri adımı var mı? Bazı aracı firmalar odadan sonra valilik ve Dışişleri tasdikini standart adım gibi yazıyor. Bunu doğrulayan resmi bir oda veya bakanlık kaynağı bulamadık. Pratikte bu adım, belgenin türüne ve temsilciliğin talebine bağlı: şirket belgeleri (faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, vekaletname) gibi belgelerde Dışişleri tasdiki zincirin parçası; fatura ve menşe şahadetnamesinde ise temsilcilik oda onayını doğrudan esas alabiliyor. Dosyayı açarken ilgili temsilcilikten teyit ediyoruz.

Elektronik onay. Dolaşım belgeleri 28 Mayıs 2018’den beri yalnızca elektronik ortamda düzenleniyor; menşe şahadetnamesi de TOBB sistemi üzerinden elektronik düzenleniyor. Hangi konsoloslukların elektronik oda onayını doğrudan kabul ettiği resmi bir listede yayımlanmıyor; bazıları ıslak imzalı veya çıktısı alınmış onaylı nüsha isteyebiliyor.

Ülke ülke durum (Eylül 2026)

Irak: 2026’da yön değişti

Irak uzun süre fatura ve menşe şahadetnamesi için konsolosluk onayının en bilinen örneğiydi. Doğu Anadolu İhracatçı Birlikleri’nin 4 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre, Irak Gümrükler Genel Komisyonu ile Irak Ticaret Odaları Federasyonu’nun planladığı elektronik doğrulama süresiz ertelendi; bu süreçte gümrük işlemlerinde ihracatçılardan menşe belgeleri için “konsolosluk onayı gibi ilave bir matbu onay belgesi” istenmemesi esas alındı (DAİB).

Fatura tarafında ayrı bir güncelleme var: Irak’ın Ankara Büyükelçiliği’nin notasıyla, 1 Kasım 2025’ten itibaren mali transfer ve gümrük işlemlerinde kullanılacak faturalarda bulunması gereken bilgiler yeniden belirlendi (TİM, 13.11.2025). Bu alanları eksik bir fatura, onaydan bağımsız olarak sorun çıkarır.

Dikkat edilmesi gereken bir çelişki de var. Ticaret Bakanlığı’nın 2026 tarihli Irak pazar bilgileri notu, tasdik edilmemiş menşe şahadetnamesi ve fatura için teminat alındığından ve tasdik süresinde yapılmazsa teminatın iade edilmediğinden söz ediyor. DAİB duyurusu daha yeni; ancak sınır kapısındaki uygulama gümrük idaresine göre farklılaşabiliyor. Bu yüzden Irak sevkiyatlarında gümrük müşaviriniz ve ithalatçınızla güncel uygulamayı teyit etmenizi öneriyoruz. Devlet ihalesi gibi gümrük dışı amaçlarla belge istendiğinde onaylı nüsha talebi hâlâ gündeme gelebiliyor.

Mısır: onay hâlâ gerekiyor

ABD Ticaret Bakanlığı’nın Mısır ithalat rehberine göre menşe şahadetnamesi Mısır konsolosluğunca onaylanmalı, fatura için de onay çoğu durumda isteniyor (trade.gov, 21.11.2025). 1 Şubat 2021’den beri zorunlu olan ACI (Advance Cargo Information) ön bildirim sistemi, Nafeza platformu üzerinden yürüyor; bu sistem konsolosluk onayının yerine geçmiyor, ona eklenen bir adım.

Mısır’ın Türkiye’de Ankara’da büyükelçiliği, İstanbul’da başkonsolosluğu bulunuyor. Mısır; Tunus ve Fas gibi, Türkiye ile serbest ticaret anlaşması olan ülkelerden biri, bu yüzden uygun ürünlerde EUR.1 veya EUR-MED düzenlenebiliyor (İTO; Ticaret Bakanlığı, yürürlükteki STA’lar). Gıda, kozmetik ve kimyasal ürünlerde Mısır’ın kendi teknik uygunluk kurumlarının şartları ayrıca devreye giriyor.

Mısır’da kullanılacak şirket belgeleri (faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi) ise ihracat evrakından ayrı bir zincirden geçer ve Mısır Büyükelçiliği bunları ticari tarifeyle işler; ayrıntısı Mısır belge tasdiki sayfasında.

BAE: fatura onayı BAE’ye taşındı

BAE Dışişleri Bakanlığı, ithalat faturası ve menşe şahadetnamesinin onayını eDAS adlı elektronik sistemle kendi ülkesinde, ithalatçı tarafında yapıyor. Belge başına ücret 150 dirhem (BAE Dışişleri Bakanlığı, eDAS). Uygulama 1 Şubat 2023’te başladı ve 10.000 dirhem ve üzeri ithalatı kapsıyor; kişisel ithalat, Körfez İşbirliği Konseyi menşeli mallar, serbest bölge ve transit gibi istisnaları var.

Bunun pratik sonucu şu: BAE’ye mal satan bir Türk ihracatçı için faturayı Türkiye’de BAE temsilciliğine götürmek standart adım değil. Onayı alıcınız BAE’de yapıyor; sizin işiniz faturanın ve menşe şahadetnamesinin doğru ve eksiksiz düzenlenmesi. BAE’de şirket kurma, şube açma, ihale ya da banka işlemi için kullanılacak şirket belgeleri ise bundan farklı; onlar Türkiye’deki tasdik zincirinden ve BAE onayından geçiyor (BAE ticari evrak onayı).

Suudi Arabistan: öne çıkan SABER

Suudi Arabistan’a ihracatta belirleyici olan konsolosluk onayı değil, SASO’nun SABER platformu üzerinden yürüyen ürün uygunluk sistemi: ürün grubu için bir kez alınan ürün uygunluk sertifikası ve her sevkiyat için ayrı sevkiyat sertifikası. Gıda, kozmetik ve benzeri ürünler Suudi Gıda ve İlaç Kurumu’nun (SFDA) yetki alanında. ABD Ticaret Bakanlığı’nın güncel rehberi belgelerin oda tarafından onaylanmasını istiyor (trade.gov, 11.5.2026); Türkiye’den giden fatura ve menşe şahadetnamesi için standart akışta konsolosluk onayı aranmıyor.

Burada ayrım önemli: Suudi Arabistan’da kullanılacak şirket belgeleri, vekaletname ve çok taraflı ticari sözleşmeler için Suudi tarafı ek Dışişleri ve konsolosluk onayı istemeye devam edebiliyor. Bu belgelerin yolu Suudi Arabistan belge tasdiki sayfasında.

Ürdün: STA sona erdi, onay şartı görünmüyor

Türkiye–Ürdün Serbest Ticaret Anlaşması feshedildi; 22 Kasım 2018’den beri Ürdün için EUR.1 ve EUR-MED düzenlenmiyor, üçüncü ülke gümrük vergisi uygulanıyor (Muğla TSO duyurusu). ABD Ticaret Bakanlığı’nın güncel rehberine göre Ürdün’de menşe şahadetnamesi zorunlu değil; gümrük isterse oda onayı yeterli olabiliyor, konsolosluk onayı şartından söz edilmiyor (trade.gov, 26.2.2026). Yine de alıcınızın ya da bankanın akreditif şartında ayrıca onay istenmişse o şart belirleyicidir.

Cezayir, Libya, Lübnan, İran, Fas, Tunus

Bu ülkeler için fatura ve menşe şahadetnamesi onayına dair güncel, tarihli bir resmi Türk kaynağı bulamadık. Cezayir’de 1 Ocak 2018’den beri Serbest Satış Sertifikası zorunlu. Fas ve Tunus’la serbest ticaret anlaşması yürürlükte olduğu için uygun ürünlerde EUR.1 veya EUR-MED düzenleniyor. İran’a ihracatta evrak onayından önce ürün grubunuzun ve ödeme yönteminizin yaptırım rejimi açısından uygunluğunu ayrıca kontrol etmeniz gerekiyor.

Bu ülkelerde hangi belgenin onay istediğini, akreditif ve ithalatçı talimatı çoğu zaman genel kuraldan daha net söylüyor. Bu yüzden ilk sorumuz her zaman aynı: alıcınız veya bankanız hangi belgeyi, kimin onayıyla istiyor?

İnternetteki eski liste neden yanıltıcı

“Fatura onayı isteyen ülkeler: Cezayir, Fas, İran, Mısır, Suriye, Tunus, Ürdün, Lübnan” listesi, oda siteleri dahil pek çok sayfada tarihsiz olarak tekrar ediyor. İzi 2008 tarihli bir çalışmaya kadar gidiyor. Listede Irak yok, Suriye var; Ürdün’deki STA sonrası durum, BAE’nin eDAS’a geçişi ve Irak’ın 2026 duyurusu yansımıyor. Bu listeyi bir sevkiyat için karar dayanağı yapmamanızı öneriyoruz.

Sık yapılan hatalar

Bizim yaptığımız

Beta Çeviri olarak ihracatçı firmalar ve gümrük müşavirleri için ihracat evrakının konsolosluk onayını yürütüyoruz: belgeyi hedef ülkenin güncel şartına göre kontrol ediyor, gerekirse Arapça, İngilizce veya Farsça yeminli tercümesini yapıyor, temsilciliğe teslim ve ücret ödemesini üstleniyor, onaylı nüshayı teslim ediyoruz. Şirket belgelerinin (faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, vekaletname) yurt dışı tasdikini de aynı dosyada ama ayrı zincirde ilerletiyoruz.

Konsolosluk ücretleri temsilciliklerce yayımlanmıyor ve çoğu dolar bazlı; bu yüzden rakamı dosya açılırken, güncel haliyle bildiriyoruz. Hedef ülkeyi, belge türünü ve varsa akreditif şartını WhatsApp’tan gönderin; hangi onayın gerçekten gerektiğini birlikte netleştirelim.

→ Ticaret Odası evrak tasdik hizmeti → Menşe şahadetnamesi rehberi → Yurt dışı ihale için şirket belgesi tasdiki